Πότε και πώς θα ξανανοίξει η οικονομία

Ο ιός από την Κίνα, μετά την Κίνα, μαστίζει την Αμερική και ιδιαίτερα την Ευρώπη. Χωρίς γνωστή θεραπεία ή εμβόλιο, έχει κοστίσει ήδη 100.000 θανάτους και 1,6 εκατ. κρούσματα με σημαντικά συμπτώματα. Με εννεαπλάσια κρούσματα με πολύ ελαφρά ή μηδέν συμπτώματα, μιλάμε ήδη για πάνω από 16 εκατομμύρια κρούσματα.

Σχεδόν όλες οι χώρες του κόσμου επέβαλαν περιορισμούς στην κυκλοφορία και έκλεισαν τα καταστήματα και τα εργοστάσια. Αλλες αρχίσαν νωρίς όπως η Ελλάδα, άλλες καθυστέρησαν όπως η Ιταλία. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, πάρα την έγκαιρη απαγόρευση πτήσεων από την Κίνα, καθυστέρησε η επιβολή απαγόρευσης πτήσεων από την Ευρώπη. Οι Αρχές της Νέας Υόρκης δεν έκλεισαν τα σχολεία και τις επιχειρήσεις νωρίς. Ετσι, πάρα τον περιορισμό της κυκλοφορίας από τις 22 Μαρτίου, η Νέα Υόρκη θρήνησε πάνω από 1.700 θανάτους και 161.000 κρούσματα, που σχεδόν όλοι μολυνθήκαν πριν από την επιβολή των περιορισμών κυκλοφορίας.

Ομως τα καλά νέα για την πανδημία ήδη έφτασαν. Στη Νέα Υόρκη, οι νέες εισαγωγές στα νοσοκομεία έπεσαν κάθετα, σε μόλις 200 την Τέταρτη σε σύγκριση με πάνω από 1.100 τέσσερις μόνο ημέρες νωρίτερα. Αυτό σημαίνει ότι η Νέα Υόρκη ξεπέρασε την κορυφή της επιδημίας! Οσο κρατούν τα περιοριστικά μετρά θα έχουμε λιγότερα κρούσματα, λιγότερες εισαγωγές στα νοσοκομεία και λιγότερους θανάτους.

Απ’ την άλλη μεριά, το κλείσιμο των επιχειρήσεων δημιούργησε μεγάλη οικονομική κρίση, σχεδόν 20% μείωση του ΑΕΠ στις ΗΠΑ για το δεύτερο και το τρίτο τρίμηνο, ίσως και μεγαλύτερη. Η Fed προσέφερε απεριόριστη ρευστότητα στην οικονομία και αγόρασε πάνω από 1 τρισ. ομολογιών του Δημοσίου. Το κράτος ήδη ξοδεύει 2 τρισ. (περίπου 10% του ΑΕΠ) σε πακέτο διάσωσης και μάλλον θα ξοδέψει επιπλέον 5%-10% του ΑΕΠ. Η κατάσταση σταθεροποιήθηκε και η χρηματαγορά ανέβηκε 13% αυτή την εβδομάδα. Ομως η Αμερική πρέπει να ξανανοίξει.

Εχοντας ξεπεράσει τα χειρότερα, η Αμερική πρέπει να αποφασίσει πότε και πώς θα ξανανοίξει. Τι χρειάζεται γι’ αυτό; Πρώτα, χρειάζεται να μάθουμε τι ποσοστό του πληθυσμού νοσεί, έστω και πολύ ελαφρά. Γι’ αυτό χρειάζεται στατιστικό τεστ 1.000 ατόμων από τον γενικό πληθυσμό, με το τεστ που ήδη έχουμε. Δεύτερον, χρειάζεται να μάθουμε τι ποσοστό του πληθυσμού έχει νοσήσει και αναρρώσει, και δεν βρίσκεται σε κίνδυνο να νοσήσει. Αυτό το ανιχνεύουν τεστ αντισωμάτων, που κυκλοφορούν σε διάφορες χώρες σε διαφορετικά στάδια έγκρισης. Πάλι χρειάζεται στατιστικό τεστ 1.000 ατόμων από τον γενικό πληθυσμό.

Εχοντας πολλά τεστ αντισωμάτων στα χεριά μας, μπορούμε να κάνουμε μια πολύ σοφή κίνηση που θα μας βοηθήσει να ξανανοίξουμε. Να κάνουμε τεστ όχι σε χίλια, αλλά σε εκατομμύρια άτομα. Αυτούς που έχουν αντισώματα και δεν μπορούν να προσβληθούν να τους αφήσουμε να πάνε στην εργασία τους, να ταξιδέψουν κ.λπ. Ετσι, μπορούμε σταδιακά να ανοίξουμε τις δουλειές, τα μαγαζιά, τα εργοστάσια. Ελπίζω να μπορούμε να κάνουμε αυτά τα τεστ στις Ηνωμένες Πολιτείες τις επόμενες τρεις εβδομάδες και να πάρουμε απόφαση για το μερικό άνοιγμα στις αρχές Μαΐου.

Και στην Ελλάδα; Το σχέδιο «Μένουμε σπίτι» ήταν εξαιρετική κίνηση της κυβέρνησης και μείωσε πολύ τα κρούσματα. Ελπίζω να συνεχίσει ο κόσμος να το ακολουθεί. Από την άλλη μεριά, το κόστος από το κλείσιμο της ελληνικής οικονομίας είναι τεράστιο. Ο τουρισμός μειώθηκε δραματικά και θα συνεχίσει να είναι μειωμένος ακόμα κι αν η Ελλάδα νικήσει πλήρως τον ιό, γιατί οι τουρίστες μπορεί να έχουν ακόμα προβλήματα στη χώρα τους και μπορεί να φοβούνται να μπουν σε μεταφορικά μέσα. Η ζημία είναι μεγάλη και μπορεί να φτάσει και στο -30% το ΑΕΠ για δύο τρίμηνα (χωρίς τα μέτρα ενίσχυσης), κάνοντας το 2020 χειρότερο και από τα χρόνια της κρίσης. Το πακέτο στήριξης της Ευρωπαϊκής Ενωσης της 10ης Απριλίου, ύψους περίπου 4,5% του ΑΕΠ της Ευρωζώνης, είναι πάρα πολύ μικρό για τις ζημίες και της Ελλάδας και της υπόλοιπης Ευρωζώνης. Χρειάζεται να υπάρξει και δεύτερο μεγάλο πακέτο στήριξης.

Η Ελλάδα έχει κάνει μερικά θετικά βήματα βγαίνοντας από τη δεκαετή οικονομική κρίση, όμως αναγκάζεται να αντιμετωπίσει μια βραχυχρόνια αλλά μεγάλη νέα οικονομική κρίση, ενώ συγχρόνως αντιμετωπίζει απειλές από τα ανατολικά. Επαιξε σωστά τα χαρτιά της προς τους Τούρκους και την Ευρωπαϊκή Ενωση και σοφά επέβαλε το «Μένουμε σπίτι» αποσοβώντας μεγάλη υγειονομική κρίση. Η πιο δύσκολη κρίση θα είναι η οικονομική, αλλά η Ελλάδα έχει για πρώτη φορά το ατού ότι όλες οι ευρωπαϊκές χώρες αντιμετωπίζουν παρόμοια κρίση και άρα υπάρχουν μεγαλύτερες πιθανότητες βαθύτερης αλληλεγγύης από την προηγουμένη κρίση.

* Ο κ. Νίκος Οικονομίδης είναι καθηγητής στο Stern School of Business, NYU.

Κυριακή Κανονίδου

Είμαι η Κυριακή Κανονίδου, δημοσιογράφος και συντάκτρια στο ενημερωτικό site news1.gr

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *