Το μονοπώλιο της σιωπής έδωσε ηχηρή απάντηση

Είναι το σοκ του αναπάντεχου. Οι ψυχολόγοι θεωρούν φυσιολογική ή, καλύτερα, αναμενόμενη την ακινητοποίηση. Την αγνόηση της καταστροφής που δεν θέλουμε να πιστέψουμε. «Προφανώς δεν είναι δυνατόν να μας συμβεί αυτό», είναι η σκέψη που επικρατεί και μας απομακρύνει από τον σωστό δρόμο των αναγκαίων πρωτοβουλιών. Και όμως, αυτό που δεν περιμένουμε υπάρχει, παρότι η πρώτη αντίδραση είναι η άρνηση.

Προφανώς, ανάλογα αισθήματα επικράτησαν στις σημαντικότερες αλυσίδες σούπερ μάρκετ, στις μεγάλες εταιρείες τροφίμων και καταναλωτικών προϊόντων. Αγνόησαν τη δημόσια διαβούλευση στην οποία είχαν κληθεί να καταθέσουν απόψεις σχετικά με την πολυσέλιδη έρευνα – μελέτη της Επιτροπής Ανταγωνισμού, που αφορά τα βασικά καταναλωτικά αγαθά, τα σούπερ μάρκετ και τους προμηθευτές τους.

Η Επιτροπή Ανταγωνισμού, πρόεδρος της οποίας είναι ο καθηγητής Ιωάννης Λιανός, βεβαίως, έδωσε στη δημοσιότητα έρευνα με σημαντικά συμπεράσματα. Οι μεγάλες αλυσίδες των σούπερ μάρκετ συγκεντρώνουν υψηλό ποσοστό των πωλήσεων και έχουν σημαντική διαπραγματευτική ισχύ. Υπάρχουν ισχυροί προμηθευτές και μαζί με τους μεγάλους της λιανικής ορίζουν την αγορά. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού δεν θέλησε να επιβάλει εξαρχής πρόστιμα και ποινές, προκειμένου να εντυπωσιάσει την κοινή γνώμη. Ούτε επιχείρησε να πιέσει τους βασικούς παίκτες, όπως συνέβη στο παρελθόν, ώστε να προσέλθουν σε θεμιτές ή και αθέμιτες συνεννοήσεις. Εντοπίζει σοβαρά προβλήματα λειτουργίας της αγοράς, αποκαλύπτει τις λύσεις που αναζητά, ζητάει την άποψη των ενδιαφερομένων, γι’ αυτό και η δημόσια διαβούλευση.

Στη σχετική συζήτηση που μεταδιδόταν ζωντανά από το Διαδίκτυο, εμφανίστηκαν εκπρόσωποι δύο αλυσίδων (όχι οι μεγαλύτερες), ένας συνεταιρισμός και δύο προμηθευτές – παραγωγοί όχι με «απαραίτητα» προϊόντα…

Ετσι, στη διαβούλευση, όπου πλειοψηφούσαν δικηγόροι, αποκαλύφθηκε το κρυφό «μονοπώλιο της σιωπής». Χάθηκαν οι πολυεθνικές που κυριαρχούν σε απορρυπαντικά, είδη καθαριότητας, έλαια κι άλλα καταναλωτικά προϊόντα. Ελαμψαν διά της απουσίας τους τους οι εγχώριοι κολοσσοί της βιομηχανίας τροφίμων και ποτών. «Η σιωπή μας προς απάντησίν σας» είπαν με τον τρόπο τους οι μεγαλύτερες αλυσίδες σούπερ μάρκετ. Το μεγαλύτερο μέρος της αγοράς έδειξε αυτιστική συμπεριφορά, αγνοώντας το φόρουμ στο οποίο έπρεπε να πρωταγωνιστήσει.

Από την πλευρά τους και με δεδομένη προϊστορία, είναι φυσιολογική η αντίδρασή τους μπροστά στη μη αναμενόμενη εξέλιξη. Το ουσιαστικό πρόβλημα που δεν έχουν μάθει να χειρίζονται, η αναπάντεχη καταστροφή, είναι ότι βρέθηκαν αντιμέτωποι με τη σοβαρότητα! Επιστήμονες, Ελληνες και ξένοι, έκαναν έρευνα με αξιόπιστα στατιστικά εργαλεία, εφάρμοσαν μεθόδους που ακολουθούν οι περισσότερες ευρωπαϊκές αρχές Ανταγωνισμού. Και μετά, ζήτησαν την απάντηση των ενδιαφερομένων στο ερώτημα, πώς μπορούμε να εξαλείψουμε φαινόμενα ολιγοπωλίων; Αυτό είναι το πρόβλημα. Δεν θέλουν!

Ευτυχώς που ακούστηκε η νηφάλια φωνή του καθηγητή Γιώργου Δουκίδη, από το Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, ο οποίος θύμισε ότι και πριν από δέκα χρόνια είχε γίνει προσπάθεια για Κώδικα Δεοντολογίας, κίνηση που ναυάγησε, αλλά επισήμανε και μια ιδιαιτερότητα της ελληνικής αγοράς, καθώς περίπου 55% της κατανάλωσης γίνεται σε σούπερ μάρκετ ενώ σε άλλες χώρες οι αλυσίδες καλύπτουν περίπου το 90% της συνολικής κατανάλωσης.

Η Επιτροπή, πάντως, απτόητη και ατάραχη, ετοιμάζει δέσμη μέτρων, μερικά από τα οποία θα είναι «μη δεσμευτική νομοθεσία», δηλαδή κώδικες δεοντολογίας την εφαρμογή των οποίων αναλαμβάνει ένας νέος θεσμός, ο Μεσολαβητής, αλλά και μέτρα υποχρεωτικά, ώστε να εξασφαλιστεί η εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού, η έλλειψη των οποίων προκαλεί αδικίες αλλά και παρεμποδίζει τις καινοτομίες.

Κυριακή Κανονίδου

Είμαι η Κυριακή Κανονίδου, δημοσιογράφος και συντάκτρια στο ενημερωτικό site news1.gr

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *