Περί ιστορικής και ηρωικής εποχής

Η χρονική συγκυρία ήταν, το λιγότερο, ατυχής. Το περασμένο Σάββατο, μετά την επιτυχή εκτόξευση του διαστημοπλοίου της εταιρείας του Ελον Μασκ, που μετέφερε δύο αστροναύτες της NASA στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ διακήρυξε από το Ακρωτήριο Κανάβεραλ ότι ξεκίνησε μια νέα εποχή αμερικανικής φιλοδοξίας. Είναι «μια ιστορική και ηρωική εποχή», είπε, εκτιμώντας ότι «σήμερα, εκατομμύρια Αμερικανοί θα βρουν την ίδια έμπνευση και ενότητα σκοπού με εκείνες τις ημέρες του 1960», όταν η Αμερική έστελνε τον άνθρωπο στο φεγγάρι.

Αλλά οι πολυήμερες φυλετικές ταραχές που συγκλονίζουν τις ΗΠΑ μετά τον θάνατο του 48χρονου Τζορτζ Φλόιντ από τη βία ενός αστυνομικού ρίχνουν βαριά τη σκιά τους στην πρώτη αμερικανική αποστολή στο Διάστημα από το 2011, όταν σταμάτησε το πρόγραμμα διαστημικών λεωφορείων των ΗΠΑ. Αντιθέτως, φέρνουν στον νου άλλες, λιγότερες ενωτικές μνήμες της δεκαετίας του ’60: τους εμπρησμούς και τις φυλετικές ταραχές μετά τη δολοφονία του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ το 1968, που καταδίκασαν σε μαρασμό για πολλές δεκαετίες τις γειτονιές των μαύρων στην Ουάσιγκτον, στο Σικάγο, στη Βαλτιμόρη και σε άλλες αμερικανικές πόλεις.

Την ώρα που μιλούσε ο Αμερικανός πρόεδρος, στο Λος Αντζελες η αστυνομία χρησιμοποιούσε πλαστικές σφαίρες εναντίον των διαδηλωτών. Οπως στις περισσότερες διαδηλώσεις των τελευταίων ημερών, ειρηνικοί διαδηλωτές σήκωναν ψηλά τα χέρια την ώρα που άλλοι, πιο πίσω, βανδάλιζαν αστυνομικά οχήματα, λεηλατούσαν καταστήματα και πυρπολούσαν κτίρια. Απαντώντας στα επεισόδια ακόμη και έξω από τον Λευκό Οίκο, ο πρόεδρος Τραμπ τόνισε ότι «στην Αμερική δεν υπάρχει ανοχή για τον ρατσισμό ή τη βία στους δρόμους». Αυτό το μήνυμα όμως ήρθε αφού είχε προειδοποιήσει στο Τwitter ότι οι λεηλασίες θα απαντηθούν με σφαίρες και αφού είχε προτείνει μια… αντιδιαδήλωση των οπαδών του, υποδαυλίζοντας την ένταση. Και συνέχισε αποδίδοντας τα επεισόδια σε «ακροαριστερούς κακοποιούς και Antifa», την οποία δήλωσε ότι θα χαρακτηρίσει «τρομοκρατική οργάνωση».

Με τον ίδιο να παρουσιάζεται ως ο υπέρμαχος του νόμου και της τάξης, ο πρόεδρος Τραμπ φαίνεται να αδυνατεί να αναγνωρίσει ότι στην Αμερική αν είσαι μαύρος άνδρας είσαι ύποπτος – και μπορεί να πεθάνεις γι’ αυτό. Τα αθώα θύματα που σκοτώθηκαν από αστυνομικούς, είτε από λάθος, είτε από αδιαφορία, είτε και από πρόθεση, είναι τόσα πολλά που κάνουν ολοένα περισσότερους πολιτικούς να μιλούν για θεσμικό ρατσισμό. Η τέως Πρώτη Κυρία Μισέλ Ομπάμα εξέφρασε «εξάντληση από έναν ατελείωτο πόνο» και κάλεσε όλους τους Αμερικανούς να σκεφθούν τη στάση τους και να συμβάλουν στον ξεριζωμό της πραγματικότητας του ρατσισμού. Ο υποψήφιος των Δημοκρατικών για την προεδρία Τζο Μπάιντεν τόνισε ότι τα επεισόδια σκιάζουν τον σκοπό των διαδηλώσεων, σημείωσε τις ζημιές που κάνουν στις αφροαμερικανικές κοινότητες, αλλά δήλωσε ότι, ως πρόεδρος, θα εργασθεί ώστε το μότο της αστυνομίας «προστασία και υπηρεσία» να απευθύνεται σε αυτές. Οπως παραδέχθηκε, ο θάνατος του Τζορτζ Φλόιντ δεν είναι μεμονωμένο περιστατικό, αλλά μέρος ενός ριζωμένου, συστημικού κύκλου. Για θεσμικό ρατσισμό μίλησε ανοικτά και η συνυποψήφιά του στη διεκδίκηση του χρίσματος Καμάλα Χάρις, η οποία βρέθηκε στις διαδηλώσεις του Σαββάτου έξω από τον Λευκό Οίκο, σε μια συμβολική κίνηση που ενισχύει τις πιθανότητές της για το χρίσμα της υποψήφιας αντιπροέδρου. 

Πολλά έχουν αλλάξει από τη δεκαετία του ’60. Οι αγώνες για τα δικαιώματα των μαύρων έχουν οδηγήσει σε σημαντική πολιτική και κοινωνική πρόοδο. Ωστόσο οι οικονομικές ανισότητες της αμερικανικής κοινωνίας εξακολουθούν να επιβαρύνουν δυσανάλογα την αφροαμερικανική κοινότητα. Εξ ου και το μήνυμα του βετεράνου του κινήματος για τα δικαιώματα των μαύρων Τζον Λιούις: «Γνωρίζω τον πόνο, την οργή, την αίσθηση παραίτησης και ανημποριάς. Μας έχουν αρνηθεί τη δικαιοσύνη για πολύ καιρό. Αλλά τα επεισόδια, οι λεηλασίες και οι φωτιές δεν είναι ο τρόπος. Οργανωθείτε. Διαδηλώστε. Ψηφίστε. Να είστε δημιουργικοί, όχι καταστροφικοί».

Ως δήμαρχος της Ατλάντας, μιας πόλης όπου το 50% των επιχειρήσεων ανήκει σε μειονότητες, η Κίσα Λανς Μπότομς ήταν έξαλλη με τα επεισόδια και τους εμπρησμούς, τονίζοντας ότι αυτό δεν ονομάζεται διαδήλωση. «Αν θέλετε αλλαγή στην Αμερική, να πάτε να ψηφίσετε», είπε. Στην πρόσκλησή της στην Αμερική να υπερβεί τον κακό εαυτό της, ήταν σαν να την καλεί να αναδείξει τους νέους της ήρωες: στην κάθε κοινότητα, στην αστυνομία, στη Δικαιοσύνη, στην πολιτική. Και αφού λυθούν αυτά, και στο Διάστημα.

Κυριακή Κανονίδου

Είμαι η Κυριακή Κανονίδου, δημοσιογράφος και συντάκτρια στο ενημερωτικό site news1.gr

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *