Ελ. Βενιζέλος - Κων. Καραμανλής, βίοι παράλληλοι;

Ο Ελευθέριος Βενιζέλος και ο Κωνσταντίνος Καραμανλής έδρασαν σε διαφορετικό ιστορικό πλαίσιο και σε εντελώς διαφορετικές συνθήκες.

Το τελευταίο χρονικό διάστημα πληθαίνουν οι συγκρίσεις μεταξύ Ελευθερίου Βενιζέλου και Κωνσταντίνου Καραμανλή: Ποιος υπήρξε μεγαλύτερη προσωπικότητα; Ποιος άσκησε την καθοριστικότερη επίδραση στη σύγχρονη πολιτική μας ιστορία; Ποιος έλαβε τις πιο «στρατηγικές αποφάσεις»; Γιατί αναφέρεται περισσότερες φορές ο ένας και λιγότερες ο άλλος; Ολες αυτές οι συγκρίσεις είναι, πολύ απλά, λάθος. Δεν μπορείς να συγκρίνεις δύο προσωπικότητες που έδρασαν σε διαφορετικό ιστορικό πλαίσιο και σε εντελώς διαφορετικές συνθήκες.

Ωστόσο, υπάρχει ένα, μάλλον άγνωστο, ιστορικό στοιχείο που συνδέει τους δύο ηγέτες. Για την ακρίβεια, η πολιτική ιστορία του Κωνσταντίνου Καραμανλή αρχίζει με το αποτυχημένο στρατιωτικό κίνημα της 1ης Μαρτίου 1935, το οποίο υποστήριξε ο Ελευθέριος Βενιζέλος και αποσκοπούσε στην ανατροπή της κυβέρνησης του Παναγή Τσαλδάρη. Τις ημέρες εκείνες ο Κωνσταντίνος Καραμανλής φυλακίζεται από τους κινηματίες στις Σέρρες, διαφεύγει όμως και ενώνεται με τις κυβερνητικές δυνάμεις στον Στρυμόνα. Οπως παρατηρεί ο ίδιος, τα γεγονότα του Μαρτίου του 1935 άφησαν βαθύτατα ίχνη και επηρέασαν τη μετέπειτα πολιτική του συμπεριφορά: «Εις τας Σέρρας είχαν επικρατήσει οι κινηματίαι και με συνέλαβαν μαζί με άλλους πολιτικούς των αντιπάλους και μας ενέκλεισαν εις τας φυλακάς. Μετά τινάς ημέρας το κίνημα κατέρρευσεν … Νύχτα κατευθύνθημεν μ’ έναν συνάδελφόν μου προς τον Στρυμόνα και αφού διαφύγαμε τους πυροβολισμούς που ερρίφθησαν εναντίον μας, συναντήσαμεν, εκείθεν του ποταμού, τας κυβερνητικάς δυνάμεις με επικεφαλής τον στρατηγόν Κονδύλην, ο οποίος από θαυμαστής του Βενιζέλου είχε μεταβληθή εις θανάσιμον εχθρόν του. Το κίνημα αυτό το οποίον είχεν πάρει την μορφήν του εμφυλίου πολέμου, άφησε, όπως και το επεισόδιον του 1928 [το βράδυ των εκλογών του 1928 οι βενιζελικοί της Πρώτης Σερρών αποπειράθηκαν να επιτεθούν στο σπίτι της οικογένειας Καραμανλή], βαθύτατα ίχνη εις την ψυχήν μου και επηρέασεν αργότερα και την πολιτικήν μου συμπεριφορά και τας τελευταίας αποφάσεις της σταδιοδρομίας μου». Λίγους μήνες μετά (Ιούνιος 1935), ο Κωνσταντίνος Καραμανλής εκλέγεται για πρώτη φορά βουλευτής στον Νομό Σερρών.

Αξίζει να κρατήσουμε τη φράση του Κωνσταντίνου Καραμανλή ότι τα ανωτέρω γεγονότα επηρέασαν καθοριστικά την πολιτική του συμπεριφορά. Παρότι δε η φράση αυτή διατυπώθηκε τη δεκαετία του 1960, ταιριάζει απόλυτα για τη δράση του Κωνσταντίνου Καραμανλή μια δεκαετία αργότερα. Εχοντας βιώσει τον εθνικό διχασμό του Μεσοπολέμου και αργότερα τον Εμφύλιο Πόλεμο, αποφασίζει την υπέρβαση των «διαχωριστικών γραμμών» το 1974: Αποκαθιστά τη Δημοκρατία, με τη στάση του ενθαρρύνει την εγκαθίδρυση της αβασίλευτης δημοκρατίας και νομιμοποιεί το Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας και στις δύο συνιστώσες του. Η υπέρβαση των διχασμών είναι πλέον γεγονός.

* Ο κ. Σπύρος Βλαχόπουλος είναι καθηγητής στη Νομική Σχολή του ΕΚΠΑ.

Κυριακή Κανονίδου

Είμαι η Κυριακή Κανονίδου, δημοσιογράφος και συντάκτρια στο ενημερωτικό site news1.gr

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *